theatermaker Mart van Berckel in residentie bij Generale Oost
 

theatermaker Mart van Berckel in residentie bij Generale Oost

"Ik vind het fijn als dingen in het theater heel precies zijn"

Mart van Berckel (1995) is een jonge, maar nu al succesvolle, theatermaker. Vorig jaar, in 2016, studeerde hij af als regisseur aan de opleiding Muziektheater van ArtEZ. Van Berckel volgde ook de regieopleiding van de Zürcher Hochschule der Künste (Zwitserland). Zijn succes begon in juni 2016 met het winnen van de publieksprijs op het  theaterfestival Körber Studio Junge Regie in Hamburg met het stuk 'Play Maids' onder zijn regie. In september afgelopen jaar verleidde 'Play Maids', gespeeld op het Amsterdam Fringe Festival, de recensent van de Theaterkrant tot het schrijven van een vijfsterren recensie. De Volkskrant met viersterren schrijft: "… die Van Berckel is (…) een ontdekking."

Wie is Mart van Berckel en hoe gaat hij om met dit succes? "Voor mijn gevoel is het soms net of de dingen mij overkomen. Soms kan het voelen alsof het succes mij overkomt. Maar tegelijkertijd gaan die dingen goed omdat het voortvloeit uit mijn harde werken en omdat ik trouw blijf aan mijn eigen ideeën. Ik ben er [de vijfsterren] heel blij mee, maar ik hoop dat ik er niet afhankelijk van wordt. Als ik ga denken 'wat kan ik doen om weer vijfsterren te krijgen', dan wordt het een trucje. Het mag dat ik een beloning krijg voor mijn werk, maar het hoeft niet. Ik wil de voldoening halen uit het harde werken en het trouw blijven aan mijzelf."
 
Van Berckel werkt zeker hard. De komende jaren is hij als theatermaker in residentie aan de slag bij Generale Oost in Arnhem. Ook is hij verbonden als maker bij het Kameroperahuis Zwolle. Het Fonds Podiumkunsten (nieuwe makers-regeling) subsidieert zijn ontwikkelingstraject. Van Berckel werkt dit voorjaar ook als regieassistent bij De Nationale Opera. 
 
Op z'n achtste leerde Mart van Berckel pianospelen. Hij groeide op met muziek en ging met zijn ouders naar klassieke concerten. " Ik hou van de precisie van klassieke muziek, iedere noot staat er met een reden." De jonge Mart schreef daarnaast toneelstukjes en speelde hierin mee. Muziek en toneel kwamen niet per se samen. "Het theater heb ik er zelf uitgesleept." Twee momenten in zijn leven waren belangrijk om te komen waar Van Berckel nu is. Hij deed in 2011 samen met Marlies Smeenge (tegenwoordig scenarioschrijver en filmregisseur) mee aan de Kunstbende in de categorie theater. "We wonnen. Je krijgt erkenning. Die erkenning, zoiets kun je soms net nodig hebben." Het tweede moment kwam op de vooropleiding Muziektheater van ArtEZ. "Hier kwam het besef dat het [muziek en theater] allemaal met elkaar te maken had. Ik hoefde niet te kiezen tussen theater of muziek."

De precisie van de klassieke muziek komt terug in het werk van Van Berckel. "Ik vind het fijn als dingen in het theater heel precies zijn, veel aandacht krijgen."

Alsof de regisseur Van Berckel een alternatief wil bieden voor het dagelijkse leven, op een andere manier naar de wereld wil kijken. "Ik ervaar de wereld alsof het gaat over 'feel good formules', waarin alles snel en van een leien dakje gaat, waar het aangenaam is. Op Facebook laat je weten dat het heel goed met je gaat. Maar er is ook een hoop shit wat je niet per se onder het tapijt moet willen schuiven.  Het is mooi voor mij dat ik als regisseur die dingen die we in het leven als negatief bestempelen, zoals onbegrip en angst, in het theater bloot kan leggen. Ik kan daarmee laten zien dat dat ook mag bestaan.  

Ik ben er van overtuigd dat de meest duistere kant van de mens - ik noem dat wel eens onze kelder, de wereld van onze kwaadaardige gevoelens, van onze nachtmerries - net zo goed hoort bij dingen die wel fijn zijn, zoals onze dromen, onze positieve verlangens. Ik kijk naar de wereld zonder op het één of het ander het stempel goed of fout te plakken. Het hoort er allemaal bij, dat moet je onder ogen durven komen. Theater is een plek waar je de dingen waarvoor je in het dagelijks leven geen ruimte krijgt, kunt laten zien.

Als persoon heb ik de drang om helder, efficiënt en snel te communiceren. Ik wil dat ik snel begrepen wordt, dat snel overkomt wat ik bedoel. In het theater vind ik het fijn iets te maken dat niet zo helder is, niet zo snel communiceert , niet zo snel op rationeel begrip stuit. Liever roepen mijn voorstellingen verschillende betekenissen en associaties op en prikkelen zij  de fantasie. Liever raak ik de onderbuikgevoelens van mijn publiek. In het dagelijks leven ben ik heel ongeduldig. Als regisseur niet, ik houd van trage voorstellingen. De wereld waarin we leven is ongeduldig. Soms vind ik het goed dat we ons trainen in traagheid."
 
Medio januari resideert Mart van Berckel twee weken in Theater aan de Rijn. In deze periode onderzoekt Van Berckel hoe in zijn regie beeld en geluid op een niet-rationele samen te stellen. Hij wil hiermee de toeschouwer een zintuigelijke, associatieve ervaring laten ondergaan. Als werk- en inspiratiemateriaal gebruikt Van Berckel 'De Blinden' van Maeterlinck. Mart van Berckel werkt samen met mimespeler Thijs Bloothoofd en Warre Simons als componist. De presentatie is donderdag 26 januari om 17:00 in Theater aan de Rijn.  Als Van Berckel tevreden is met het resultaat, kan deze residentie uitgewerkt worden in zijn nieuwe voorstelling die voor het najaar gepland staat.
 
 
tekst: Robert Koekkoek
GO Nieuws

X

Blijf op de hoogte!

Loading...